The Floor · อุตสาหกรรม
มุมมองอุตสาหกรรม
ช่องว่างของซอฟต์แวร์สำหรับคนทำงานหน้างาน: สร้างเพื่อคน 80%
คนทำงานราว 80% ของโลกไม่ได้นั่งอยู่หน้าโต๊ะ แต่ซอฟต์แวร์เกือบทั้งหมดถูกสร้างมาเพื่อคนอีก 20% ที่เหลือ นี่คือช่องว่างที่ใหญ่ที่สุดในโลกของเครื่องมือทำงาน และมันอธิบายว่าทำไมทีมหน้าร้าน ครัว คลินิก และหน้างานส่วนใหญ่ ยังทำงานด้วยกระดาษ ไฟล์ Excel และแชทกลุ่มอยู่จนถึงทุกวันนี้ครับ
1. คำว่า "หน้างาน" หมายถึงใคร
คนทำงานหน้างานคือคนที่ทำงานด้วยการยืน เดิน และลงมือ ไม่ใช่คนที่นั่งหน้าคอมพิวเตอร์ พนักงานขายในร้านค้าปลีก พ่อครัวและพนักงานเสิร์ฟในร้านอาหาร พยาบาลและผู้ช่วยในคลินิก แม่บ้านทำความสะอาด พนักงานรักษาความปลอดภัย และคนขับส่งของ ทั้งหมดนี้คือคนทำงานหน้างาน พวกเขาไม่มีอีเมลบริษัท ไม่มีโต๊ะทำงาน และส่วนใหญ่ไม่มีแล็ปท็อปครับ
นี่ไม่ใช่กลุ่มเล็กๆ ประมาณ 80% ของกำลังแรงงานทั่วโลก หรือราว 2.7 พันล้านคน คือคนทำงานหน้างาน แต่เม็ดเงินที่ลงไปกับซอฟต์แวร์ในที่ทำงานเกือบทั้งหมด กลับไหลไปหาเครื่องมือสำหรับคน 20% ที่นั่งโต๊ะ นี่คือความไม่สมดุลที่แทบไม่มีใครพูดถึงครับ
2. ทำไมซอฟต์แวร์ยุคโต๊ะทำงานถึงล้มเหลวกับทีมเหล่านี้
ซอฟต์แวร์ยุคโต๊ะทำงานมีสมมติฐานที่มองไม่เห็นอยู่ข้างใน ว่าผู้ใช้มีแล็ปท็อป มีเบราว์เซอร์เปิดค้างไว้ มีเวลานั่งกรอกฟอร์ม และคุ้นเคยกับการล็อกอินและแดชบอร์ด สมมติฐานเหล่านี้จริงกับพนักงานออฟฟิศ แต่ผิดกับทุกคนที่ยืนอยู่หน้าเคาน์เตอร์ครับ
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวพนักงาน แต่อยู่ที่รูปทรงของซอฟต์แวร์ที่ไม่พอดีกับรูปทรงของงาน ระบบยุคโต๊ะทำงานคิดว่ามี "ที่นั่งประจำ" ให้เข้าไปทำงาน แต่หน้างานอย่างเคาน์เตอร์ เตียงผู้ป่วย หรือลานขนของ ไม่มีที่นั่งแบบนั้น ระบบคิดว่ามีช่วงว่างให้กรอกฟอร์ม แต่กะที่ยุ่งไม่มีช่วงว่างนั้น ระบบคิดว่าคนใช้มีบัญชีบริษัทอยู่แล้ว แต่คนหน้างานไม่มี ทุกช่องว่างระหว่างสมมติฐานกับความจริง คือที่ที่เครื่องมือหลุดออกจากมือของทีมครับ
ทีมหน้างานไม่ได้ปฏิเสธเทคโนโลยี พวกเขาแค่ไม่มีโต๊ะ ไม่มีช่วงว่าง และไม่มีบัญชีที่ซอฟต์แวร์ยุคโต๊ะทำงานคิดว่าทุกคนมีครับ
3. สิ่งที่ทีมหน้างานต้องการจริงๆ
ถ้าตัดสมมติฐานยุคโต๊ะทำงานออกไป สิ่งที่เหลือคือความต้องการสามข้อที่เรียบง่ายมากครับ
เข้าถึงพวกเขาบนอุปกรณ์ที่อยู่ในมืออยู่แล้ว
คนทำงานหน้างานไม่มีแล็ปท็อป แต่เกือบทุกคนมีโทรศัพท์ และมีแอปแชทที่เปิดใช้อยู่แล้วทุกวัน เครื่องมือที่ได้ผลคือเครื่องมือที่ไปหาพวกเขาถึงในนั้น ไม่ใช่เครื่องมือที่รอให้พวกเขามาหาครับ
ไม่มีอะไรใหม่ให้ต้องเรียน
ทุกอย่างที่ต้องสอน คือทุกอย่างที่จะมีคนไม่ทำ เครื่องมือที่ดีสำหรับหน้างานต้องใช้ท่าที่คนรู้อยู่แล้ว เช่น เปิดข้อความ กดปุ่ม ตอบกลับ ไม่ใช่ท่าใหม่ที่ต้องอบรมกันเป็นวันครับ
อยู่ในจังหวะของงานที่ทำอยู่
งานหน้างานไม่มีช่องว่างให้มานั่งกรอกระบบทีหลัง เครื่องมือที่ดีจึงต้องกลืนเข้าไปในจังหวะที่มีอยู่แล้ว เช่น เช็คอินตอนถึงร้าน ดูกะตอนเปิดโทรศัพท์ ขอลาในที่เดียวกับที่คุยงานกันอยู่ ไม่ใช่กลายเป็นงานเพิ่มอีกชิ้นครับ
หน้าจอจริง · แจ้งเตือน
ไม่มีแดชบอร์ดให้ต้องเข้าไปดู งานเดินมาหาถึงโทรศัพท์ ทั้งการเช็กอิน การยืนยันกะ และคำขอลาครับ
4. ทิศทางที่หมวดนี้กำลังไป
หมวดนี้กำลังเลิกลอกแบบซอฟต์แวร์ออฟฟิศแล้วย่อให้เล็กลง และเริ่มออกแบบใหม่จากศูนย์ตามรูปทรงของงานหน้างานจริงๆ แทนที่จะเริ่มจากแดชบอร์ดแล้วถามว่าจะยัดมันลงมือถือยังไง มันเริ่มจากมือถือ จากแอปแชท และจากจังหวะของกะ แล้วสร้างขึ้นจากตรงนั้น ผู้ชนะในทศวรรษหน้าจึงไม่ใช่คนที่มีฟีเจอร์มากที่สุด แต่คือคนที่เข้าใจว่าคน 80% นี้ทำงานยังไง แล้วสร้างให้พอดีกับมันครับ
WorkCo คือตัวอย่างหนึ่งของการสร้างเพื่อคน 80% เราไม่ได้ย่อระบบ HR ของออฟฟิศลงมาใส่มือถือ แต่เริ่มจากคำถามว่า ทีมหน้างานในไทยอยู่ที่ไหนอยู่แล้ว คำตอบคือ LINE เราจึงทำตารางกะให้อยู่ในนั้นเลย ไม่ใช่ที่อยู่ใหม่ให้พนักงานต้องไปหา แต่คือที่เดิมที่เขาอยู่ทุกวันครับ
คำถามที่พบบ่อย
ซอฟต์แวร์สำหรับคนทำงานหน้างานคืออะไร?
คือซอฟต์แวร์ที่สร้างมาเพื่อคนที่ทำงานด้วยการยืนและเดิน ไม่ใช่คนที่นั่งหน้าคอมพิวเตอร์ เช่น พนักงานขาย พ่อครัว พนักงานเสิร์ฟ พยาบาล แม่บ้าน รปภ. และคนส่งของ แทนที่จะเป็นการล็อกอิน แดชบอร์ด และแล็ปท็อป มันไปหาพนักงานถึงโทรศัพท์ในมือ ในจังหวะของกะที่ทำอยู่ โดยแทบไม่มีอะไรต้องเรียนครับ
ทำไมซอฟต์แวร์ออฟฟิศถึงใช้กับทีมหน้างานไม่ได้?
เพราะมันถูกออกแบบรอบ "ที่นั่งประจำ" ที่หน้างานไม่มีครับ ซอฟต์แวร์ออฟฟิศคิดว่าผู้ใช้มีโต๊ะ มีแล็ปท็อป มีช่วงว่างให้กรอกฟอร์ม และมีบัญชีบริษัทอยู่แล้ว แต่ที่เคาน์เตอร์ เตียงผู้ป่วย หรือลานขนของ ไม่มีสิ่งเหล่านั้นเลย ปัญหาจึงไม่ใช่ที่ตัวพนักงาน แต่คือรูปทรงของซอฟต์แวร์ที่ไม่พอดีกับรูปทรงของงานครับ
คนทำงานหน้างานมีจำนวนมากแค่ไหน?
ประมาณ 80% ของกำลังแรงงานทั่วโลก หรือราว 2.7 พันล้านคน คือคนทำงานหน้างาน แต่เม็ดเงินซอฟต์แวร์ในที่ทำงานเกือบทั้งหมดกลับลงไปกับเครื่องมือสำหรับคน 20% ที่นั่งโต๊ะ นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทีมหน้างานจำนวนมากยังทำงานด้วยกระดาษ Excel และแชทอยู่ครับ
ทีมหน้างานต้องการอะไรจากซอฟต์แวร์จริงๆ?
สามอย่างครับ หนึ่ง เข้าถึงพวกเขาบนอุปกรณ์ที่อยู่ในมือแล้ว ซึ่งมักคือโทรศัพท์และแอปที่ใช้อยู่ทุกวัน สอง ไม่มีอะไรใหม่ให้ต้องเรียน สาม กลืนเข้าไปในจังหวะของกะ ไม่ใช่เป็นงานเพิ่มทีหลัง อะไรก็ตามที่ต้องใช้แล็ปท็อป เบราว์เซอร์ หรือการล็อกอินใหม่ คือของที่สร้างมาเพื่อคนผิดกลุ่มครับ
ซอฟต์แวร์สำหรับหน้างานกำลังจะไปทางไหน?
ไปทางการออกแบบใหม่จากศูนย์ตามรูปทรงของงานหน้างานครับ แทนที่จะย่อซอฟต์แวร์ออฟฟิศลงมาใส่มือถือ หมวดนี้จะเริ่มจากมือถือ จากแอปแชท และจากจังหวะของกะ แล้วสร้างขึ้นจากตรงนั้น ผู้ชนะจึงไม่ใช่คนที่มีฟีเจอร์มากที่สุด แต่คือคนที่เข้าใจว่าคน 80% นี้ทำงานยังไง แล้วสร้างให้พอดีกับมันครับ
อยากเห็นเครื่องมือที่สร้างเพื่อคน 80% ไหมครับ
WorkCo คือตารางกะที่ออกแบบมาสำหรับทีมที่ไม่มีโต๊ะ ไม่มีแล็ปท็อป มีแค่มือถือกับ LINE ที่ใช้อยู่ทุกวัน สร้างมาให้พอดีกับงานหน้างานตั้งแต่ต้น เริ่มใช้ฟรีได้เลยครับ ฟรีเมื่อมีพนักงานไม่เกิน 20 คน